Kunststof of houten kozijnen?

Een kunststof kozijn is een profiel van pvc met luchtkamers en een stalen of kunststof versterking; een houten kozijn is massief of gelamineerd hout met een verflaag als bescherming. Dat ene verschil bepaalt bijna alles wat volgt: hoe het isoleert, hoeveel werk het vraagt, hoe lang het meegaat en hoe het eruitziet.

Hieronder staat per rij waar die getallen vandaan komen en wat ze in de praktijk betekenen.

Bij het kozijnprofiel zelf wint kunststof licht. De profielen die wij leveren hebben een Uf-waarde van 1,3 W/m²K (Aluplast IDEAL 4000, Schüco CT 70), 1,1 (Aluplast IDEAL 7000 NL) en 1,0 (Schüco LivIng). Schüco geeft voor LivIng zelfs tot 0,96 op, afhankelijk van de uitvoering.

Voor hout noemt leverancier Kozijnenunie een Uf-waarde van ongeveer 1,4 W/m²K voor grenen, 1,6 voor meranti en vergelijkbare soorten en 1,7 voor dichte hardhoutsoorten als eiken en merbau. Gemodificeerd hout zoals Accoya komt volgens dezelfde bron tot 0,9. Milieu Centraal legt het mechanisme uit: bij kunststof zitten er luchtkamers tussen binnen- en buitenkant, lichte houtsoorten isoleren van zichzelf door de kleine luchtkamertjes in het hout, en in massief hardhout zit meestal een laag PUR-schuim of kurk.

Belangrijker dan die tienden: het glas. Milieu Centraal adviseert bij triple glas een kozijn met een U-waarde van 1,3 of lager, en daar voldoen beide materialen aan. Het verschil tussen HR++ en triple weegt zwaarder dan het verschil tussen kunststof en hout. Hoe Uf, Ug en Uw zich verhouden leest u in Uf, Uw en Ug uitgelegd.

Dit is het grootste praktische verschil. Een houten kozijn buiten moet volgens Homedeal (2026) om de vijf tot zeven jaar opnieuw geschilderd worden, tegen gemiddeld € 50 tot € 90 per m². Het onderhoudsblad van verffabrikant Sikkens (infoblad 1278, 2022) laat zien waarom dat interval geen vaste maat is: een donkere kleur gaat korter mee dan een lichte, en schilderwerk op de zuidwestzijde slijt sneller dan op de noordoostzijde. Milieu Centraal voegt eraan toe dat er inmiddels kozijnen en verfsoorten bestaan die maar eens in de vijftien jaar onderhoud nodig hebben.

Een kunststof kozijn hoeft niet geschilderd te worden. De VKG, de branchevereniging van de kunststof kozijnindustrie, omschrijft het onderhoud als: af en toe schoonmaken met een zacht sopje en een doekje. Wat wel aandacht vraagt, bij beide materialen: het beslag jaarlijks nalopen en de afdichtingsrubbers schoon houden. Meer daarover in levensduur en onderhoud van kunststof kozijnen.

Reken het eens door over de levensduur. Een woning met 20 m² kozijnoppervlak die om de zes jaar geschilderd wordt, heeft in dertig jaar vijf schilderbeurten gehad. Dat bedrag komt bij hout bovenop de aanschafprijs; bij kunststof niet.

De VKG geeft voor kunststof kozijnen een levensduur van 50 tot 75 jaar. Homedeal (2026) noemt voor hout een spreiding: zachthouten kozijnen gaan gemiddeld 20 tot 30 jaar mee, hardhouten kozijnen soms 50 tot 75 jaar. Bij hout hangt de levensduur dus sterk af van de houtsoort én van de vraag of het schilderwerk is bijgehouden; bij kunststof niet.

Milieu Centraal is hier nuchter over: "Het is niet bewezen dat hout, aluminium of kunststof duurzamer is voor kozijnen." De kwaliteit van het kozijn en van de montage weegt zwaarder dan het materiaal. Een slecht gesteld kunststof kozijn met een lekkende aansluiting op het metselwerk gaat korter mee dan een goed onderhouden houten kozijn. Daarom blijft de montage onder onze verantwoordelijkheid, uitgevoerd door ervaren kozijnmonteurs volgens vaste afspraken.

Hout is doorgaans duurder in aanschaf, maar het verschil is kleiner dan veel mensen denken. Het prijzenoverzicht van Homedeal (2026) zet kunststof op € 750 tot € 1.400 per m² inclusief HR++ glas en montage, en hout op € 850 tot € 1.350 per m². De ondergrens ligt bij hout dus honderd euro per m² hoger; de bovengrenzen overlappen.

Bij ons kost een kunststof kozijn inclusief montage vanaf € 1.780. Over een rijtjeswoning met 12 kozijnen en ongeveer 20 m² glas komt dat op € 21.380 – € 26.030 met Aluplast IDEAL 4000, ofwel € 1.162 per m². Dat ligt onder de marktreferentie omdat er geen showroom en geen tussenhandel in zit; op waarom wij goedkoper zijn staat die keten uitgetekend. Uw eigen woning rekent u door in de calculator.

Vergelijk nooit alleen de aanschafprijs. Tel bij hout het schilderwerk over de levensduur mee, en tel bij beide de ISDE-subsidie op het glas mee: € 25 per m² voor HR++ en € 111 per m² voor triple glas in nieuwe kozijnen, ongeacht het kozijnmateriaal.

Ja, van dichtbij wel, en dat zeggen wij liever vooraf dan achteraf. Een kunststof profiel is breder dan een houten stijl, de hoeken zijn gelast in plaats van gepend, en de sponning is minder diep geprofileerd. Op afstand is het verschil bij een goed gekozen profiel klein.

Twee dingen brengen kunststof dicht bij hout. Het eerste is het blokprofiel. De Aluplast IDEAL 7000 NL is speciaal voor de Nederlandse markt ontworpen: 120 mm kozijndiepte, zodat het profiel op de traditionele manier in het metselwerk valt, en een afschuining van 15 graden zoals bij een houten kozijn. Aluplast omschrijft het zelf als een traditioneel ontwerp, aangepast aan de Nederlandse bouwstijl. Het tweede is houtnerffolie: Aluplast levert onder meer de woodec-folies met houtstructuur, Schüco heeft een eigen folieassortiment. Een kunststof kozijn in donkergroen met houtnerf op een jaren-dertig woning valt daarmee niet uit de toon. Bekijk de Aluplast-profielen en de Schüco-profielen die wij leveren.

Waar het verschil wél zichtbaar blijft: bij een monumentaal pand met een fijne roedeverdeling, een profilering met kraal of ojief, of een kozijn dat in de gevel meeloopt met natuursteen. Daar is hout eerlijk gezegd mooier.

Meestal wel, maar niet overal. Het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) legt uit dat het vervangen van kozijnen als regulier onderhoud vergunningvrij is (artikel 2.27, lid 1, onder b van het Besluit bouwwerken leefomgeving). Daar zit een adder onder: de Raad van State oordeelde dat vervangen door kozijnen met een andere profilering niet als gewoon onderhoud geldt (uitspraak 201306711/1/A1). Een wissel van hout naar kunststof aan de voorgevel kan dus onder de regels van het omgevingsplan en de welstand vallen.

Bij een monument of in een rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht is de regel strenger. Volgens IPLO is het aanbrengen of wijzigen van kozijnen daar vergunningplichtig, tenzij kleur en materiaal ongewijzigd blijven. De Rijksoverheid zegt het kort: wie wil bouwen of verbouwen binnen een beschermd stadsgezicht of dorpsgezicht, moet contact opnemen met de gemeente. In zulke straten schrijft de gemeente niet zelden hout voor. Dan is de keuze gemaakt, en wij zeggen dat ook.

Wat u vooraf kunt doen: het omgevingsplan van uw gemeente raadplegen of de vergunningcheck op het Omgevingsloket doen. Hoe dat werkt staat in kozijnen vervangen: heeft u een vergunning nodig?.

Hout heeft de reputatie, kunststof de recyclingketen. Milieu Centraal noemt hout een milieuvriendelijke keuze, zolang het uit duurzaam beheerd bos komt; let dus op het FSC- of PEFC-keurmerk. Voor kunststof adviseert dezelfde bron kozijnen met het VKG-keurmerk, omdat die van goede kwaliteit zijn en goed gerecycled kunnen worden.

Die recycling is inmiddels geen belofte meer. Volgens de VKG verwerkt het VKG Recyclesysteem ongeveer 75 procent van alle oude kunststof kozijnen; het pvc wordt vermalen tot granulaat voor nieuwe profielen, en dat proces kan tot wel tien keer herhaald worden. Uw oude kunststof kozijnen levert u zonder glas en beslag in bij een fabrikant die lid is van de VKG. Oude houten kozijnen gaan naar het houtafval.

Wie beide op één lijn zet, komt bij dezelfde conclusie als Milieu Centraal: het materiaal maakt voor het milieu minder uit dan de winst van goed isolerend glas in een goed sluitend kozijn.

Wij verkopen geen houten kozijnen. Juist daarom is het eerlijk om op te schrijven wanneer u ze wél zou moeten kiezen:

• De gemeente schrijft hout voor. In een beschermd stads- of dorpsgezicht, bij een monument of bij strenge welstandseisen aan de voorgevel. Vraag dat na vóór u offertes aanvraagt.
• De detaillering is het pand. Een vooroorlogs huis met roeden, kraalprofielen of een bovenlicht met glas-in-lood verdient een kozijn dat die profilering volgt. Kunststof komt dichtbij, maar niet helemaal.
• U wilt zelf kunnen bijwerken. Een beschadigd houten kozijn wordt geplamuurd en geschilderd; een beschadigd kunststof profiel wordt gerepareerd of vervangen.
• U kiest voor het verhaal. Sommige mensen willen gewoon hout, en dat is een goede reden. Milieu Centraal zegt niet voor niets: kies wat u mooi of praktisch vindt.

Past uw woning in geen van deze punten, dan is kunststof in de praktijk de betere afweging: lager in onderhoud, lager in prijs en gelijk of beter in isolatie. Twijfelt u, dan komen wij gratis inmeten en zeggen wij ter plekke wat wij ervan vinden, ook als dat "hier zou ik hout nemen" is.