Wat betekenen Uf, Ug en Uw bij een kozijn?

De U-waarde heet voluit de warmtedoorgangscoëfficiënt. HRglas omschrijft het zo: de U-waarde drukt uit hoeveel warmte er per vierkante meter door een materiaal stroomt bij een temperatuurverschil van één graad. De eenheid is W/m²K, watt per vierkante meter per graad Kelvin. Hoe lager het getal, hoe minder warmte er weglekt.

Bij een raam wordt die waarde voor de onderdelen apart bepaald. De kleine letter erachter zegt waar het getal over gaat:

• Ug — de g van glazing. Alleen het glaspakket, gemeten in het midden van de ruit. HRglas: de Ug-waarde meet uitsluitend de isolatiewaarde van het glaspaneel zelf.
• Uf — de f van frame. Alleen het profiel: het kozijn met de raamvleugel, zonder glas.
• Uw — de w van window. Het complete raam: glas, profiel en de aansluiting daartussen. HRglas: de Uw-waarde meet de isolatiewaarde van het complete raam, glas, kozijn en glasrand samen.
• psi (ψ) — geen U-waarde, maar de lineaire warmtedoorgangscoëfficiënt van de glasrand, in W/mK. Die beschrijft het extra warmteverlies langs de afstandhouder tussen de ruiten.

Waarden uit de technische uitleg van HRglas, geraadpleegd op 10 september 2026. De psi-waarde van 0,031 hoort bij een moderne warm-edge afstandhouder, die van 0,082 bij een klassieke aluminium afstandhouder.

De Uw-waarde is een oppervlakteweging van glas en profiel, plus de invloed van de rand ertussen. In woorden: vermenigvuldig het glasoppervlak met de Ug-waarde, tel daar het profieloppervlak maal de Uf-waarde bij op, tel daar de glasomtrek maal de psi-waarde bij op, en deel de som door het totale raamoppervlak.

Die rekenwijze is genormeerd in NEN-EN-ISO 10077-1. HRglas geeft de formule als Uw = (Ag × Ug + Af × Uf + lg × ψ) / (Ag + Af), waarbij Ag het glasoppervlak is, Af het kozijnoppervlak en lg de omtrek van het glas.

Een voorbeeld met de maten van een gewoon draaikiepraam. Een raam van 1,20 bij 1,50 meter is 1,80 m² groot. Bij een profielbreedte van 12 cm rondom blijft er 0,96 bij 1,26 meter glas over: 1,21 m², ofwel 67 procent van het raam. Het profiel beslaat de overige 0,59 m² en de glasomtrek is 4,44 meter. Vult u dat in, dan komt u op:

Dit is onze eigen invulling van de formule hierboven, met de psi-waarden die aluplast en HRglas noemen; het zijn geen fabriekscijfers. Ter vergelijking: aluplast geeft voor IDEAL 4000 (Uf 1,3) op het eigen referentieraam een Uw van 0,99 W/m²K met standaard triple glas van Ug 0,6 en psi 0,040, en voor IDEAL 7000 (Uf 1,1) een Uw van 0,86 W/m²K. Dezelfde orde van grootte, met een ander raamformaat.

Wat u eruit kunt aflezen: het raam scoort altijd tussen de Ug en de Uf in, dichter bij de waarde van het glas, en de afstandhouder kan er nog bijna een tiende bovenop doen.

Omdat er veel meer van is. In het rekenvoorbeeld hierboven is 67 procent van het raamoppervlak glas en 33 procent profiel. HRglas rekent in het eigen voorbeeld met een raam van 1,5 m² waarvan 1,2 m² glas is: 80 procent glas tegen 20 procent kozijn.

Daaruit volgt een vuistregel. Verbetert u de Ug-waarde met een halve punt, dan zakt de Uw met ruwweg twee derde tot vier vijfde van die halve punt. Verbetert u de Uf-waarde met een halve punt, dan zakt de Uw met een vijfde tot een derde daarvan. Een sprong in het glas telt dus twee tot vier keer zo zwaar door als dezelfde sprong in het profiel.

Twee dingen verschuiven die verhouding:

• De maat van het raam. Hoe groter de ruit, hoe kleiner het aandeel profiel en hoe dichter de Uw bij de Ug komt. Een klein toiletraampje is verhoudingsgewijs bijna helemaal profiel en scoort daardoor slechter dan een grote pui met hetzelfde glas.
• De indeling. Elke extra stijl, dorpel of roede voegt profiel én glasrand toe. Vier kleine ruiten in één kozijn hebben samen veel meer glasomtrek dan één grote ruit van hetzelfde oppervlak, en die omtrek gaat maal de psi-waarde.

Dat is ook de reden dat een offerte met alleen een Ug-waarde te rooskleurig oogt: de rand en het profiel zitten er dan nog niet in.

De Ug-waarde volgt uit de opbouw van het glaspakket: het aantal ruiten, de coating en het gas in de spouw. De naam op de offerte zegt minder dan het getal. Milieu Centraal formuleert het zo: de isolatiewaarde van glas wordt uitgedrukt in een U-waarde en is dus belangrijker dan de naam van het glas.

Alle bronnen geraadpleegd op 10 september 2026. Welk pakket in welk profiel past, wat het weegt en wat het aan subsidie oplevert, staat in HR++ of triple glas. Bij ons is HR++ standaard inbegrepen en is triple een optie.

De Uf-waarde hangt af van het materiaal en van de opbouw van het profiel. Milieu Centraal legt het principe uit: kunststof kozijnen hebben luchtkamers tussen de binnen- en buitenkant, aluminium en massief hardhouten kozijnen bevatten meestal een laag hard PUR-schuim of kurk, en lichtere houtsoorten als vuren, lariks en accoya zijn van zichzelf al goed isolerend doordat er kleine luchtkamertjes in het hout zitten.

De VMRG, de branchevereniging voor metalen gevelelementen, tekent daarbij aan dat de warmtedoorgangscoëfficiënt van metalen raam- en deurprofielen vooral afhangt van soort en afmeting van de isolator, de koudebrugonderbreking in het profiel. Aluminium is dus geen vaste waarde: het loopt van matig tot uitstekend, afhankelijk van het systeem. Hoe die materialen zich verder tot elkaar verhouden, leest u in kunststof of hout en kunststof of aluminium.

Wij leveren vier kunststof profielen. Dit zijn hun Uf-waarden:

De fabrikanten publiceren dezelfde orde van grootte. Aluplast geeft voor IDEAL 4000 een bouwdiepte van 70 mm, een 5-kamerprofiel en Uf 1,3, en voor IDEAL 7000 85 mm, 6 kamers en Uf 1,1. Schüco noemt voor LivIng een bouwdiepte van 82 mm, een 7-kamersysteem en een Uf tot 0,96 W/m²K, en voor CT 70 een Uf van 1,2 tot 1,5 W/m²K, afhankelijk van de uitvoering; wij rekenen met 1,3.

Alle vier de profielen zitten daarmee op of onder de 1,3 W/m²K die Milieu Centraal voor het kozijn adviseert als u tripleglas plaatst.

Drie dingen die u merkt, en één die u alleen op papier ziet.

• Warmte binnen, geluid buiten. Milieu Centraal vat het effect van beter isolerend glas kort samen: je houdt de warmte binnen en het wordt stiller in huis.
• Minder koudeval. Langs een koele ruit koelt de kamerlucht af en zakt naar beneden; dat is de luchtstroom die u bij een raam over de vloer voelt trekken. Hoe beter het raam isoleert, hoe warmer de binnenruit blijft en hoe kleiner dat effect is.
• Minder condens op het kozijn. Milieu Centraal adviseert bij tripleglas kozijnen met een U-waarde van 1,3 of lager: daarmee voorkomt u condens in of op het kozijn.
• De rekensom voor het energielabel. De U-waarde van een gevelelement wordt bepaald volgens NEN-EN-ISO 10077-1 en gaat als invoer mee in NTA 8800, de rekenmethode achter het energielabel en de BENG-eisen. Wat één set nieuwe kozijnen met uw label doet, hangt af van de hele woning; dat rekent een energieadviseur uit. Wij plakken daar geen percentage op.

Aan de regelkant zijn er drie getallen die ertoe doen, peildatum 10 september 2026:

• Vervangt u ramen, deuren of kozijnen, dan eist het Besluit bouwwerken leefomgeving volgens RVO een U-waarde van ten hoogste 2,2 W/m²K. Elk nieuw kunststof kozijn met isolatieglas zit daar ruim onder.
• Voor een bouwwerk geldt daarnaast een gemiddelde U-waarde van alle ramen, deuren en dergelijke van maximaal 1,65 W/m²K.
• De streefwaarde van RVO voor een woning die van het gas af kan, is voor ramen en kozijnen 1,0 W/m²K, te halen met triple glas in nieuwe kozijnen. Voor een voordeur is de streefwaarde 1,4 W/m²K.

Voor de ISDE-subsidie telt sinds 2026 alleen nog het glas: RVO schrijft dat de nieuwe kozijnen vanaf 2026 niet meer hoeven te voldoen aan de eis van een isolatiewaarde (Uf-waarde) van maximaal 1,5 W/m²K. De eisen aan het glas blijven staan: maximaal 1,2 W/m²K voor HR++ en maximaal 0,7 W/m²K voor triple glas. Het stappenplan voor de aanvraag staat apart.

Meestal op drie plekken, en zelden alle drie tegelijk. De Ug-waarde staat bij de glasomschrijving, vaak samen met de pakketopbouw (bijvoorbeeld 4-16-4). De Uf-waarde staat bij het profiel, in de productbijlage van de fabrikant. De Uw-waarde staat er alleen als de leverancier hem heeft laten uitrekenen, en dan bijna altijd voor één referentieraam.

Daarom zegt een losse regel als ‘Uw 1,1’ zo weinig. U weet dan niet:

• op welk raam die waarde is berekend. Uw hangt af van de maat en de indeling: hetzelfde glas in hetzelfde profiel geeft een ander getal bij een groot raam dan bij een klein raampje met een tussenstijl;
• met welk glas, want een Uw van 1,1 met triple glas betekent een matig profiel, terwijl dezelfde 1,1 met HR++ juist een goed profiel betekent;
• met welke afstandhouder. In het rekenvoorbeeld hierboven scheelt een aluminium afstandhouder ten opzichte van een warm-edge variant 0,09 W/m²K op precies hetzelfde raam.

HRglas geeft twee praktische controles mee: kijk altijd of een offerte de Ug of de Uw vermeldt, en let op toevoegingen als ‘typisch’ of ‘maximaal’ bij een U-waarde.

Vraag dus om alle drie de getallen: de Ug van het glaspakket, de Uf van het profiel en de Uw met vermelding van het raam waarop die is berekend. Krijgt u ze niet, dan vergelijkt u twee offertes op een getal dat niet over hetzelfde gaat. Wilt u dat iemand ernaar kijkt: stuur uw offerte door via de offerte-check, of stel de vraag bij het gratis inmeten. In offertes voor kozijnen vergelijken staat waar u verder op let.